كسى كه خداوند او را رحم كند . پس اسم فاعل به مفعول [ آنچه در معنا مفعول است ] اسناد داده شده است و اين مجاز عقلى است و علاقهء آن مفعوليّت است . د - ذهبنا إلى حديقة غنّاء . غنّاء مشتقه من الغنّ و الحديقة لا تغن و انّما الذّى يغن عصافيرها أو ذبابها ففى الكلام مجاز عقلى ، علاقته المكانية . « ذهبنا إلى حديقة غنّاء » به سوى باغ بسيار آوازگر رفتيم . « غنّاء » گرفته شده از « غنّ » است ، و باغ آواز نمىخواند آنچه آواز مىخواند گنجشك‌هاى باغ و مگس‌هاى آن است . بنابراين در سخن مجاز عقلى هست با علاقهء مكانيّت ( تسميه محلّ به اسم حالّ ) . ه - بنى إسماعيل كثيرا من المدارس . إسماعيل أمير مصر لم يبن بنفسه و لكنّه أمر ففى الإسناد مجاز عقلى علاقته السببيّة ه - اسماعيل بسيارى از مدارس را ساخت . خود اسماعيل امير مصر نساخت ليكن فرمان داد ، پس در اسناد مجاز عقلى هست و علاقهء آن سببيّت است . و در برخى از نسخه‌ها آمده است : « بنى جمال كثيرا من المدارس » جمال عبد الناصر بسيارى از مدارس را ساخت . جمال ، رئيس الجمهورية العربية المتحدة لم يبن بنفسه و لكنه . . . جمال رئيس جمهور كشور عربى متحد مصر خود نساخت ليكن . . . و - تكاد عطاياه يجنّ جنونها إسناد الفعل إلى المصدر مجاز عقلى علاقته المصدرية . و - ( يا نزديك است بخشش‌هاى او جنونش را ديوانه سازد ) يا نزديك است انبوه بودن بخشش‌هاى او آنها را بپوشاند . در اين مثال فعل « يجنّ » به مصدر « جنون » اسناد داده شده است و علاقهء آن مصدريّت است . نموذج آخر